Ὁ ναὸς τῆς Παναγίας στὴν Κονταριώτισσα εἶναι τὸ παλαιότερο βυζαντινὸ μνημεῖο τῆς Πιερίας.
Στὴ θέση ὅπου σήμερα βρίσκεται τὸ χωριὸ Κονταριώτισσα λέγεται ὅτι ὑπῆρχε ἡ ἀρχαία πόλη Πιερίς, στὴν ὁποία κατοικοῦσαν Θράκες. Τὴν ὕπαρξη ἀρχαίας πόλης (ποὺ πιθανότατα ἱδρύθηκε περὶ τὸ 1400 π.Χ.) μὲ τὸ ὄνομα Πιερὶς ἐπιβεβαιώνει ὁ Στράβων. Ἡ Πιερὶς ἦταν τόπος λατρείας τοῦ Θεοῦ Διόνυσου καὶ ἀπὸ ἀρχαίους συγγραφεῖς ἀναφέρεται ὅτι ἐδῶ ἔγινε ἡ ταφὴ τοῦ Ὀρφέα ἀπὸ τὶς Μοῦσες. Ἀναφέρεται ἐπίσης ὅτι στὴν πόλη αὐτὴ ὑπῆρχε μαντεῖο ἀφιερωμένο στὸν Ὀρφέα καθὼς καὶ τὸ ἄγαλμά του. Τὸν 8ο αἰ. π.Χ. κυριαρχοῦν στὴν πόλη οἱ Τημενίδες καὶ οἱ Θράκες ἐκδιώκονται. Ἀκολούθως ἡ περιοχὴ περνάει στὴν κυριαρχία τῶν Μακεδόνων. Ἀπὸ τὴ Ρωμαϊκὴ ἐποχὴ ἔχουν διασωθεῖ βάσεις κιόνων καὶ τὸ ὑδραγωγεῖο, τὸ ὁποῖο φέρεται νὰ χτίστηκε ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα Ἀδριανό.
Κατὰ τοὺς χριστιανικοὺς χρόνους διατηρήθηκε ἀμείωτη ἡ σωμασιτ τῆς πόλης καὶ στὴ βυζαντινὴ περίοδο χτίστηκε ὁ Ἱερὸς Ναὸς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Ἐκεῖ μεταφέρθηκε ἡ ἕδρα τῆς ἐπισκοπῆς Δίου-Πέτρας, ποὺ ἀργότερα συγχωνεύθηκε μὲ τὴν Κίτρους-Κατερίνης καὶ σήμερα ἀπὸ τρεῖς εἶναι μία. Στὸ λεγόμενο Εἰκονομαχικὸ Τακτικὸ ποὺ στὴν τελική του μορφὴ ἀνήκει τὸ νωρίτερο στὸ δεύτερο μισό τοῦ 8ου αἰ. μ.Χ. μνημονεύεται ἐπίσκοπος Δίου. Εἶναι πολὺ πιθανὸ ὅτι ἡ πόλη τοῦ Δίου νὰ ἔχει ἐρημωθεῖ στὰ χρόνια αὐτά, ἡ ἐπισκοπὴ ὅμως ἐξακολουθοῦσε νὰ ὑπάρχει καὶ μιὰ εὔλογη ἐξήγηση εἶναι ὅτι ἄλλαξε ἕδρα. Ἡ νέα της ἕδρα ἦταν στὸν σημερινὸ ναὸ τῆς Παναγίας Κονταριώτισσας. Ὁ ναὸς βρίσκεται στὸ «φρύδι» λοφοσειρᾶς ποὺ περιβάλλει δυτικὰ καὶ βορειοδυτικὰ τὴν πεδιάδα τοῦ Δίου. Ἡ ὀχυρὴ θέση καὶ ἡ ἐποπτεία τῆς πεδιάδας ποὺ ἐξασφαλίζει, ἐνισχύει τὴν ὑπόθεση ὅτι ἐκεῖ μεταφέρθηκε ἡ ἕδρα τῆς ἐπισκοπῆς μετὰ τὴν ἐγκατάλειψη τοῦ Δίου.
Στὸ θέμα τῆς χρονολόγησης τοῦ ναοῦ οἱ ἀπόψεις διίστανται. Ὁ καθηγητὴς Ε. Τσιγαρίδης ἀναφέρει ὅτι ὁ ναὸς ἀνήκει στὸν 10ο αἰ. ἀντίθετα ὁ Θ. Παπαζῶτος μιλάει γιὰ τὰ μέσα τοῦ 8ου αἰ., στὴν δυναστεία τῶν Ἰσαύρων.
Ὁ ναὸς τῆς Παναγίας ἀνήκει στὸν ἀρχιτεκτονικὸ τύπο «τρουλαίας βασιλικῆς» κατὰ τὴν κάτοψη, μὲ νάρθηκα καὶ δύο παρεκκλήσια.
Ἡ τοιχοδομία τοῦ ναοῦ ἀποτελεῖται ἀπὸ ἀργολιθοδομὴ καὶ πλίνθους. Στὸ ναὸ τῆς Παναγίας ὑπάρχουν πολὺ λίγα στοιχεῖα κεραμοπλαστικοῦ διάκοσμου, αὐτὰ εἶναι ἡ ἰχθυοάκανθα (ψαροκόκκαλο) καὶ ἡ ὀδοντωτὴ ταινία.
Ἀββᾶς Φιλήμων ΟΤΑΝ ΕΙΣΑΙ στὴν ἐκκλησία γιὰ νὰ μεταλάβεις τὰ θεῖα μυστήρια τοῦ Χριστοῦ, μὴ βγεῖς ἔξω χωρὶς νὰ ἔχεις τὴν τέλεια εἰρήνη. Μεῖνε στὸ ἴδιο μέρος καὶ μὴ φύγεις μέχρι τὴν ἀπόλυση. Νὰ σκέπτεσαι πὼς εἶσαι στὸν οὐρανὸ μαζὶ μὲ τοὺς Ἁγίους Ἀγγέλους γιὰ νὰ συναντήσεις τὸν Θεὸ καὶ νὰ τὸν ὑποδεχθεῖς μέσα στὴν καρδιά σου. Νὰ προετοιμάζεσαι γιὰ… Διαβάστε Περισσότερα →
Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος
Όσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης
– Οι άνθρωποι, που δεν μπορούν να κυριαρχούν στην καρδιά τους, ακόμα λιγότερο μπορούν να κυριαρχούν στη γλώσσα τους. τάξη στην ζωή τους, ακόμα λιγότερο μπορούν να βάλουν τάξη στο κράτος.– Οι άνθρωποι, που δεν μπορούν να δουν κόσμο μέσα τους, ακόμα λιγότερο μπορούν να δουν τονεαυτό τους στον… Διαβάστε Περισσότερα →
Ἀββᾶς Φιλήμων
κλικ στον σύνδεσμο
