Ὕψωσις τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ, Πλακίλλας Βασιλίσσης, Μνήμη στ’ Ἁγίας Οἰκουμενικῆς Συνόδου, Πάπα, Θεοκλή, Βαλεριανού νηπίου, Μακαρίου Ὁσιομάρτυρα.
Τὸ 326 ἡ Ἁγία Ἑλένη πῆγε στοὺς Ἁγίους Τόπους νὰ προσκυνήσει, καὶ νὰ εὐχαριστήσει τὸν Κύριο γιὰ τοὺς θριάμβους τοῦ γιοῦ της. Πηγαίνοντας ἐκεῖ ἡ Ἁγία Ἑλένη ἀρχίζει νὰ ἀναζητᾶ τὸν Τίμιο Σταυρό. Φτάνοντας στὸ Γολγοθὰ διατάζει νὰ γκρεμιστεῖ ὁ ναὸς τῆς Θεᾶς Ἀφροδίτης.
Ἐκεῖ βρίσκουν τρεῖς σταυρούς. Καὶ μὴν ξέροντας ποιὸς ἀπὸ τοὺς τρεῖς εἶναι ὁ Τίμιος Σταυρὸς, ὁ Ἐπίσκοπος Ἱεροσολύμων, ἀκούμπησε κάποιας εὐσεβέστατης νεκρῆς γυναίκας τὸ σῶμα της διαδοχικὰ καὶ στοὺς τρεῖς σταυρούς. Μόλις ἀκούμπησε ἡ γυναίκα στὸν Τίμιο Σταυρὸ ἀναστήθηκε.
Μαθεύτηκε γρήγορα τὸ νέο καὶ πλῆθος κόσμου ἄρχισε νὰ ἔρχεται γιὰ νὰ προσκυνήσουν. Ὕψωσαν τὸν Τίμιο Σταυρὸ μέσα στὸ ναὸ καὶ σὲ μέρος ψηλὸ γιὰ νὰ μπορέσουν νὰ τὸν δοῦν καὶ νὰ τὸν προσκυνήσουν ὅλοι.
Ὁ Σταυρὸς εἶναι τὸ ὅπλο ὅλων τῶν χριστιανῶν κατὰ τοῦ διαβόλου.
Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’.
Σῶσον Κύριε τὸν λαόν σου, καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονομίαν σου, νίκας τοῖς Βασιλεῦσι, κατὰ βαρβάρων δωρούμενος, καὶ τὸ σὸν φυλάττων, διὰ τοῦ Σταυροῦ σου πολίτευμα.
Κάποιος ερημίτης, που συνήθιζε να φορή μόνο ένα τρίχινο μανδύα, πήγε μια φορά να εξομολογηθή στον Αββά Αμμωνά.
– Αυτό μόνο δε σε ωφελεί σε τίποτε, Αδελφέ, του είπε ο Γέροντας, δείχνοντας του τον τρίχινο μανδύα.
– Με βασανίζουν τρεις λογισμοί, Αββά , είπε ο Ερημίτης. Ο ένας μου λέγει να κατοικήσω πολύ βαθειά στην έρημο, ο άλλος να πάω… Διαβάστε Περισσότερα
Πώς έφτιαχναν στο Πόντο προζύμι με βασιλικό του Σταυρού’
Οι νοικοκυρές έφτιαχναν προζύμι με Βασιλικό στις 14 Σεπτεμβρίου εορτή της Ύψώσεως του Τιμίου Σταυρού και το χρησιμοποιούσαν για την παρασκευή ψωμιού.
Μετά τη λειτουργία, έπαιρναν ένα κλωνί βασιλικό από τα χέρια του ιερέα και το έβαζαν σε ένα ποτήρι με νερό. Το σκέπαζαν και το άφηναν όλο το βράδυ.
Την… Διαβάστε Περισσότερα
Εγκαίνια Ιερού Ναού Αναστάσεως, Κορνηλίου Εκατόνταρχου, Στράτωνος, των Αγίων Κρονίδη, Λεοντίου, Σεραπίωνος, Γορδιανού, Σελευκίου, Μακροβίου, Ουαλερίου, Λουκιανού, Ζωτικού και Ηλεί, Αριστείδη, Πέτρου Οσίου, Ιεροθέου Οσίου, Μελέτου Πηγά, Προεόρτιο Υψώσεως Τιμίου Σταυρού.
Πρόκειται γιὰ τὸν Ναὸ τοῦ Παναγίου Τάφου, ποὺ ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος ἀνήγειρε στὸν τόπο τοῦ Γολγοθᾶ καὶ τὸ Ναὸ αὐτὸ ἐγκαινίασε κατὰ τὸ ἔτος 330.
Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ’.
Ὡς τοῦ ἄνω στερεώματος τὴν εὐπρέπειαν, καὶ τὴν κάτω συναπέδειξας ὡραιότητα, τοῦ ἁγίου σκηνώματος τῆς δόξης σου, Κύριε. Στερέωσον αὐτὸ εἰς αἰῶνα αἰῶνος, καὶ πρόσδεξαι ἡμῶν, τὰς ἐν αὐτῷ ἀπαύστως, προσαγομένας σοι δεήσεις, διὰ τῆς Θεοτόκου, ἡ πάντων ζωὴ καὶ ἀνάστασις.
Κοντάκιον. Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.
Οὐρανὸς πολύφωτος ἡ Ἐκκλησία, ἀνεδείχθη ἅπαντας, φωταγωγοῦσα τοὺς πιστούς· ἐν ᾧ ἑστῶτες κραυγάζομεν· Τοῦτον τὸν οἶκον, στερέωσον Κύριε.
Μεγαλυνάριον.
Αἵματί σου Λόγε ζωοποιῷ, ἁγιαζομένη, Ἐκκλησία σου ἡ σεπτή, οἶκόν σοι καινίζει, τῇ σῇ ἐπισκιάσει, εἰς δόξαν τῆς σῆς θείας, μεγαλειότητος.
Διαβάστε Περισσότερα
Ο επόμενος λόγος του αγίου Σωφρονίου Αρχιεπισκόπου Ιεροσολύμων στην Ύψωση του Τιμίου Σταυρού και στην Αγίαν Ανάσταση αποτελεί μίαν αρχαία και αυθεντική μαρτυρία περί της πρωίμου τιμής του Τιμίου Σταυρού και της εορτής της Υψώσεώς του, όταν ακόμη ο έν λόγω εορτασμός ήταν άρρηκτα ενωμένος με την επέτειο των Εγκαινίων του Ναού τής Αναστάσεως και κατ’ ουσία δεν αποτελούσε παρά μόνο τη δεύτερη ημέρα τής μεγάλης εκείνης πανηγύρεως. Το περιεχόμενο του λόγου ταιριάζει ιδιαίτερα στις 13 Σεπτεμβρίου, παραμονή της εορτής της Υψώσεως.
Η ατμόσφαιρα που εκφωνήθηκε ήταν ιδιαίτερα φορτισμένη από συγκίνηση λόγω των προηγηθέντων δραματικών γεγονότων: Πριν από είκοσι περίπου χρόνια (το 614 μ.Χ.) οι Πέρσες είχαν κυρι¬εύσει την ιερή Πόλη επιφέροντας διπλή την καταστροφή. Κατεδάφισαν το Ναό της Αναστάσεως, ο οποίος είχε ιδρυθεί από το Μ. Κωνσταντίνο, και απήγαγαν τον Τίμιο Σταυρό. Αλλ’ ο μεν Ναός ανεγέρθηκε εκ νέου από τον άγιο Μόδεστο το 626 μ.Χ., τον δε Τίμιο Σταυρό επανέφερε ο στρατηλάτης αυτοκράτορας Ηράκλειος το 628 μ.Χ., ο οποίος και τον ύψωσε ξανά στις 14 Σεπτεμβρίου. Έτσι πήρε η εορτή νέα δόξα και με την πάροδο του χρόνου έγινε αυτοτελής και ανεξάρτητη από εκείνη της εορτής των Εγκαινίων του Ναού.
Τα επόμενα χρόνια, περί το 634 μ.Χ., εκφωνήθηκε ο παρακάτω λόγος του αγίου Σωφρονίου, γεμάτος από πηγαίο αυθορμητισμό και ευφροσύνη. Η ζωντανή αυτή μαρτυρία για τον επισημότατο εορτασμό της Υψώσεως είναι ταυτόχρονα και τραγική, εάν αναλογισθούμε ότι μετά δύο ή τρία χρόνια (το 637 μ.Χ.) τα Ιεροσόλυμα θα πέσουν και πάλιν σε βάρβαρα χέρια, αυτήν τη φοράν των Αράβων.
Ιω. μ.
Ο Λόγος
Σταυρού πανήγυρης και ποίος να μην σκιρτήσει; Αναστάσεως διακήρυξη και ποιός χαρούμενα να μην γελάσει;
Ναι, ανασκίρτηση για το Σταυρό: Γιατί όταν αυτός στήθηκε στον τόπον του Κρανίου έχοντας καρφωμένο επάνω του το Δεσπότη της κτίσεως, έσκισε το εις βάρος μας χρεωστικό έγγραφο, το όποιο είχε υπογράψει ο προπάτοράς μας ο Αδάμ, όταν παρέβηκε τις εντολές του Θεού. Έτσι ο Σταυρός μας ελευθέρωσε από τα δεσμά της αμαρτίας κάνοντάς μας να αναπηδούμε με εύθυμα σκιρτήματα σαν μοσχαράκια που έχουν λυθεί από κάποια δεσμά. Γιατί όπου η αμαρτία πλεόνασε, εκεί περίσσευσε η χάρη του Θεού.
Για δε την Ανάσταση γέλια χαράς: Γιατί αυτή εξόρισε τη φθορά του θανάτου και εξεδίωξε το ζοφερό σκοτάδι του Άδη και ανέστησε τους νεκρούς από τους τάφους. Εξάλειψε το δάκρυ από κάθε πρόσωπο, όπως λέει ο προφήτης, και αντί γι’ αυτό χάρισε την πραγματικά ατελείωτη χαρά σε κάθε άνθρωπο. Και αληθινά, το δώρο της Αναστάσεως δεν είναι μόνο για μερικούς, ούτε το κατόρθωμά της πραγματοποιήθηκε για χάρη κάποιων λίγων. Γιατί κατ’ αυτήν εκείνος ο οποίος πραγματοποίησε με ανθρώπινη σάρκα την ταφή, μάλλον δε την Ανάσταση, δεν ήταν άλλος από τον Θεό ολόκληρης της κτίσεως, ο οποίος ποτέ δεν δίνει χαρίσματα σε μερικούς μόνον ούτε υπάρχει σ’ Αυτόν καμία προσωποληψία. Αποδεικνύοντας λοιπόν τον εαυτό του αληθινό Θεό των όλων, απλώνει τη δωρεά της σωτηρίας σε όλους τους ανθρώπους, ευσπλαχνιζόμενος τη δική του εικόνα και ανακαινίζοντάς την ολοκληρωτικά· γιατί «κατ’ εικόνα» Θεού έχει πλασθεί κάθε άνθρωπος επί της γης.
Του Σταυρού η επέτειος πρόβαλε και ποιός άνθρωπος να μη σταυρώσει τον εαυτόν του; Γιατί ο Σταυρός γνωρίζει ως απολύτως γνήσιο προσκυνητή του, μόνον εκείνον ο οποίος σταύρωσε τον εαυτό του ως προς τον κόσμον και απέδειξε έτσι έμπρακτα για τον εαυτό του, ότι είναι απροκάλυπτα γνήσιος φίλος του Σταυρού.
Αναστάσεως τα εγκαίνια και ποιός πιστός δεν θα ανακαινιστεί, απορρίπτοντας κάθε νέκρωση που προκαλούν τα πάθη και να ντυθεί αφθαρσία ψυχής; Γιατί αλλιώς ορίζεται ο θάνατος της ψυχής και αλλιώς γνωρίζεται ο θάνατος του σώματος. Τον πρώτο τον κυοφορεί η αμαρτία, όπως έγραψε ο αρχηγέτης και προεξάρχων αυτού του θρόνου, ο αδελφόθεος Ιάκωβος. Τον δε δεύτερο είναι νόμος της φύσεως να τον γεννά η διάλυση των στοιχείων τα οποία συνθέτουν την ουσία των όντων. Έκτος αυτού δε, τον γεννά και η αναχώρηση της αθάνατης ψυχής, κι ας μην είναι αυτό ορατό από τους ιατρούς, των οποίων επάγγελμα είναι να θεραπεύουν μόνο τα σώματα· γιατί αφ’ ότου ο άνθρωπος παράκουσε τη θεία εντολή, αυτό ακριβώς του δόθηκε ως επιτίμιο από τον Κτίστη του.
Ο Σταυρός υψώνεται και ποιός δεν θα υψωθεί μυστικά από τη γη; Γιατί όπου υπερυψώνεται ο Λυτρωτής, εκεί πέρα πηδά και παρίσταται και ο λυτρωθείς, ποθώντας να βρίσκεται πάντοτε μαζί με το Σωτήρα του και Διαβάστε Περισσότερα
Ἕναν ἀπό τούς κυριότερους τύπους τοῦ σταυροῦ παραδίδει ὁ προφήτης Ἰεζεκιήλ. Τόν καιρό πού ὁ Ἰεζεκιήλ βρίσκεται στή Βαβυλώνα μαζί μέ τούς ἄλλους αἰχμαλώτους Ἑβραίους, μία δύναμη τόν ἁρπάζει, τόν ὑψώνει μετέωρο στά νέφη καί τόν μεταφέρει στήν Ἰερουσαλήμ. Ἐκεῖ βλέπει σέ ὅραμα ἕνα θέαμα, πού τοῦ προξενεῖ μεγάλη θλίψη: Ἕνα πλῆθος ἀποστατῶν καί ἀρνητῶν τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ περιφρονοῦν τό Ναό καί τή λατρεία τοῦ Κυρίου καί προσκυνοῦν πλῆθος εἰδώλων. Μεγάλη διαφθορά βασιλεύει καί οἱ δίκαιοι πού ἀπέμειναν εἶναι ἐλάχιστοι. Ὁ Θεός ὅμως ὁδηγεῖ τόν προφήτη μπροστά στή θλιβερή αὐτή εἰκόνα, γιά νά τοῦ δείξει τήν τιμωρία τῶν ἀποστατῶν. Μία φωνή τοῦ ἀποκαλύπτει ὅτι ἡ κοινωνία ἐκείνη περνάει τίς τελευταῖες στιγμές της. «Ἤγγικεν ἡ ἐκδίκησις τῆς πόλεως» (Ἰζ 9,1), λέγει ἡ φωνή, καί στό ἄκουσμά της ἐμφανίζονται ἕξι ἄνδρες μέ τσεκούρια στά χέρια, ἕτοιμοι νά ἀρχίσουν τήν καταστροφή.
Ἀνάμεσα σ’ αὐτούς προχωρεῖ καί ἕνας πού ξεπερνᾶ τούς ἄλλους στό ὕψος, στήν ὀμορφιά καί στή μεγαλοπρέπεια (Ἰζ 9,2). Τά χαρακτηριστικά του μοιάζουν μέ τά χαρακτηριστικά ἐκείνου πού θά παρουσιαστεῖ πολύ ἀργότερα στόν εὐαγγελιστή Ἰωάννη στήν Πάτμο καί θά τοῦ ὑπαγορεύσει τίς ἑπτά ἐπιστολές τῆς Ἀποκαλύψεως (Ἀπ 1,13-20). Εἶναι «ὁ πρῶτος καί ὁ ἔσχατος» (Ἀπ 1,17· 2,8), ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Αὐτόν καλεῖ ὁ Θεός Πατέρας καί τοῦ λέγει, ὥστε νά ἀκούσει ὁ Ἰεζεκιήλ· «Δίελθε μέσην τήν Ἰερουσαλήμ καί δός τό σημεῖον ἐπί τά μέτωπα τῶν ἀνδρῶν τῶν κατα-στεναζόντων καί τῶν κατωδυνωμένων ἐπί πάσαις ταῖς ἀνομίαις ταῖς γι-νομέναις ἐν μέσῳ αὐτῆς» (Ἰζ 9,4). Διαβάστε Περισσότερα
Σ’ ένα φοβερό ναυάγιο δυο άνδρες κατόρθωσαν μετά από υπεράνθρωπες προσπάθειες να φθάσουν κολυμπώντας σ’ ένα μικρό ερημονήσι. Οι δύο επιζώντες που τους ένωνε μία ειλικρινής φιλία, μη ξέροντας τι άλλο να κάνουν, αποφάσισαν να μείνουν εκεί και να εναποθέσουν τη ζωή τους στα χέρια του Θεού προσευχόμενοι. «Εαυτούς και αλλήλους και πάσαν την ζωήν ημών Χριστώ τω Θεώ παραθώμεθα» (Θ. Λειτουργία) υπενθύμισε ο πρώτος ναυαγός. Ωστόσο για να βεβαιωθούν τίνος η προσευχή θα ευαρεστούσε το Θεό, συμφώνησαν να διαιρέσουν το χώρο μεταξύ τους και να μείνουν στις αντίθετες πλευρές του νησιού.
Το πρώτο πράγμα που έκαναν ήταν να προσευχηθούν για τον «άρτον τον επιούσιον», όπως έκαναν καθημερινά και στην πατρίδα τους. Το επόμενο πρωινό ο πρώτος άνδρας εκεί που εξερευνούσε τον χώρο του είδε ένα δένδρο κατάφορτο με χυμώδεις καρπούς και έτσι μπόρεσε να χορτάσει την πείνα του. Η άλλη πλευρά φαινόταν άγονη και χέρσα.
Μετά από μία εβδομάδα Διαβάστε Περισσότερα
Επιλογές από Εκδηλώσεις του Συλλόγου σε Βίντεο
κλικ στον σύνδεσμο
Aυγουστίνος Καντιώτης
