Αβραάμ Σαλασίδης
Ὁ ναὸς τῆς Παναγίας στὴν Κονταριώτισσα εἶναι τὸ παλαιότερο βυζαντινὸ μνημεῖο τῆς Πιερίας.
Στὴ θέση ὅπου σήμερα βρίσκεται τὸ χωριὸ Κονταριώτισσα λέγεται ὅτι ὑπῆρχε ἡ ἀρχαία πόλη Πιερίς, στὴν ὁποία κατοικοῦσαν Θράκες. Τὴν ὕπαρξη ἀρχαίας πόλης (ποὺ πιθανότατα ἱδρύθηκε περὶ τὸ 1400 π.Χ.) μὲ τὸ ὄνομα Πιερὶς ἐπιβεβαιώνει ὁ Στράβων. Ἡ Πιερὶς ἦταν τόπος λατρείας τοῦ Θεοῦ Διόνυσου καὶ ἀπὸ ἀρχαίους συγγραφεῖς ἀναφέρεται ὅτι ἐδῶ ἔγινε ἡ ταφὴ τοῦ Ὀρφέα ἀπὸ τὶς Μοῦσες. Ἀναφέρεται ἐπίσης ὅτι στὴν πόλη αὐτὴ ὑπῆρχε μαντεῖο ἀφιερωμένο στὸν Ὀρφέα καθὼς καὶ τὸ ἄγαλμά του. Τὸν 8ο αἰ. π.Χ. κυριαρχοῦν στὴν πόλη οἱ Τημενίδες καὶ οἱ Θράκες ἐκδιώκονται. Ἀκολούθως ἡ περιοχὴ περνάει στὴν κυριαρχία τῶν Μακεδόνων. Ἀπὸ τὴ Ρωμαϊκὴ ἐποχὴ ἔχουν διασωθεῖ βάσεις κιόνων καὶ τὸ ὑδραγωγεῖο, τὸ ὁποῖο φέρεται νὰ χτίστηκε ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα Ἀδριανό.
Κατὰ τοὺς χριστιανικοὺς χρόνους διατηρήθηκε ἀμείωτη ἡ σωμασιτ τῆς πόλης καὶ στὴ βυζαντινὴ περίοδο χτίστηκε ὁ Ἱερὸς Ναὸς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Ἐκεῖ μεταφέρθηκε ἡ ἕδρα τῆς ἐπισκοπῆς Δίου-Πέτρας, ποὺ ἀργότερα συγχωνεύθηκε μὲ τὴν Κίτρους-Κατερίνης καὶ σήμερα ἀπὸ τρεῖς εἶναι μία. Στὸ λεγόμενο Εἰκονομαχικὸ Τακτικὸ ποὺ στὴν τελική του μορφὴ ἀνήκει τὸ νωρίτερο στὸ δεύτερο μισό τοῦ 8ου αἰ. μ.Χ. μνημονεύεται ἐπίσκοπος Δίου. Εἶναι πολὺ πιθανὸ ὅτι ἡ πόλη τοῦ Δίου νὰ ἔχει ἐρημωθεῖ στὰ χρόνια αὐτά, ἡ ἐπισκοπὴ ὅμως ἐξακολουθοῦσε νὰ ὑπάρχει καὶ μιὰ εὔλογη ἐξήγηση εἶναι ὅτι ἄλλαξε ἕδρα. Ἡ νέα της ἕδρα ἦταν στὸν σημερινὸ ναὸ τῆς Παναγίας Κονταριώτισσας. Ὁ ναὸς βρίσκεται στὸ «φρύδι» λοφοσειρᾶς ποὺ περιβάλλει δυτικὰ καὶ βορειοδυτικὰ τὴν πεδιάδα τοῦ Δίου. Ἡ ὀχυρὴ θέση καὶ ἡ ἐποπτεία τῆς πεδιάδας ποὺ ἐξασφαλίζει, ἐνισχύει τὴν ὑπόθεση ὅτι ἐκεῖ μεταφέρθηκε ἡ ἕδρα τῆς ἐπισκοπῆς μετὰ τὴν ἐγκατάλειψη τοῦ Δίου.
Στὸ θέμα τῆς χρονολόγησης τοῦ ναοῦ οἱ ἀπόψεις διίστανται. Ὁ καθηγητὴς Ε. Τσιγαρίδης ἀναφέρει ὅτι ὁ ναὸς ἀνήκει στὸν 10ο αἰ. ἀντίθετα ὁ Θ. Παπαζῶτος μιλάει γιὰ τὰ μέσα τοῦ 8ου αἰ., στὴν δυναστεία τῶν Ἰσαύρων.
Ὁ ναὸς τῆς Παναγίας ἀνήκει στὸν ἀρχιτεκτονικὸ τύπο «τρουλαίας βασιλικῆς» κατὰ τὴν κάτοψη, μὲ νάρθηκα καὶ δύο παρεκκλήσια.
Ἡ τοιχοδομία τοῦ ναοῦ ἀποτελεῖται ἀπὸ ἀργολιθοδομὴ καὶ πλίνθους. Στὸ ναὸ τῆς Παναγίας ὑπάρχουν πολὺ λίγα στοιχεῖα κεραμοπλαστικοῦ διάκοσμου, αὐτὰ εἶναι ἡ ἰχθυοάκανθα (ψαροκόκκαλο) καὶ ἡ ὀδοντωτὴ ταινία.
Διαβάστε Περισσότερα
Ένα χειμωνιάτικο πρωϊνὸ ὁ περίφημος ρουμάνος ασκητὴς Κλεόπας ᾿Ιλίε βρισκόταν στὸ ῾Ιερό ἑνὸς μοναστηριακού Ναού καὶ διάβαζε γονατιστὸς τὴν ᾿Ακολουθία τῆς Θείας Μεταλήψεως.
Μετά απὸ λίγη ὥρα μπῆκε στὴν ᾿Εκκλησία γιὰ νὰ προσευχηθή μιὰ γυναίκα ποὺ εἶχε ἔρθει στὸ Μοναστήρι απὸ τὸ βράδυ.
«Προσκυνούσε όλες τὶς εἰκόνες καὶ ἔκανε παντού μετάνοιες,διηγεῖται ὁ π. Κλεόπας. Δὲν γνώριζε ὅτι κάποιος ἦταν μέσα… Διαβάστε Περισσότερα
2015
Ἀρχὴ τοῦ νέου ἔτους, Πέμπτη 1 Ἰανουαρίου 2015 (2004), ῾Ριζωμένοι στὴν πίστι, ἀριθμ. φύλλου 1031(2)
Κυριακὴ πρὸ τῶν Φώτων (Μᾶρκ. 1,1-8), 4 Ἰανουαρίου 2015 (2003), Ἔχουμε ἀνάγκη κηρύγματος μετανοίας, ἀριθμ. φύλλου 929(2)
Τὰ ἅγια Θεοφάνεια, Τρίτη 6 Ἰανουαρίου 2015, Ἡ ἔρημος διψᾷ, ἀριθμ. φύλλου 1865
Σύναξις Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ, Τετάρτη 7 Ἰανουαρίου 2015 (2002), Ἡ μαρτυρία τοῦ Βαπτιστοῦ, ἀριθμ. φύλλου 836(2)
Κυριακὴ μετὰ τὰ Φῶτα (Ματθ. 4,12-17), 11 Ἰανουαρίου 2015 (2002), Τὸ μυστήριο τοῦ βαπτίσματος, ἀριθμ. φύλλου 837(2)
Τοῦ ἁγίου Ἀντωνίου τοῦ Μεγάλου, Σάββατο 17 Ἰανουαρίου 2015 (2004), Περὶ ὑπακοῆς, ἀριθμ. φύλλου 1035(2)
Κυριακὴ ΙΒ΄ Λουκᾶ (Λουκ. 17,12-19), 18 Ἰανουαρίου 2015 (2004), Σὲ ποιούς ὀφείλουμε εὐγνωμοσύνη;, ἀριθμ. φύλλου 1036(2)
Κυριακὴ ΙΕ΄ Λουκᾶ (Λουκ. 19,1-10), 25 Ἰανουαρίου 2015 (2006), Ζακχαῖοι, ξυπνῆστε!, ἀριθμ. φύλλου 1225(2)
Ἀνακ. λειψ. Ἰω. Χρυσοστόμου (Ἑβρ. 7,26–8,2), Τρίτη 27 Ἰανουαρίου 2015, Ὑπόδειγμα ἀρχιερέως, ἀριθμ. φύλλου 1866
Τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν (Ἑβρ. 13,7-16), Παρασκευὴ 30 Ἰανουαρίου 2015 (2003), Ὁ Βράχος τῶν αἰώνων, ἀριθμ. φύλλου 938(2)
Κυρ. Τελώνου & Φαρισαίου (Λουκ. 18,10-14), 1 Φεβρουαρίου 2015 (2006), Πῶς νὰ ἐκκλησιαζώμαστε, ἀριθμ. φύλλου 1229(2)
Ἡ Ὑπαπαντὴ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2015 (2002), Στὴν Ὑπαπαντὴ (τέσσερα διδάγματα), ἀριθμ. φύλλου 844(2)
Ἐπὶ τῇ μνήμη ἁγ. Ἰσιδώρου Πηλουσιώτου, Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2015, Γαλῆ (=γάτα) – νύμφη, ἀριθμ. φύλλου 1867
Κυριακὴ τοῦ Ἀσώτου (Α΄ Κορ. 6,12-20), 8 Φεβρουαρίου 2015 πρωὶ, Ἀκριβοπληρωμένοι ἀπελεύθεροι, ἀριθμ. φύλλου 1868
Κυριακὴ τοῦ Ἀσώτου (Λουκ. 15,11-32), 8 Φεβρουαρίου 2015 ἑσπέρας, Σκλάβοι μακριὰ ἀπ᾽ τὸ σπίτι τοῦ Πατέρα, ἀριθμ. φύλλου 1869
Τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Χαραλάμπους, Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2015, Ἡ πίστι μας διώκεται, ἀριθμ. φύλλου 1870
Ψυχοσάββατον, 14 Φεβρουαρίου 2015 (2001),Ψυχοσάββατο, ἀριθμ. φύλλου 752(2)
κλικ στον σύνδεσμο
